Το κάλυμμα του μπαούλου

Στα τελευταία κείμενα ξεκίνησα να  δείχνω εργόχειρα της μαμάς μου. Αυτό που δεν είπα ακόμη είναι ότι εκτός από τα δικά της έργα ,κάτι άλλο που κάνει τα τελευταία χρόνια είναι να διασώζει και εργόχειρα άλλων.
Ένα απ' αυτά τα τελευταία αποκτήματα είναι και το κάλυμμα της εικόνας.
Είναι κέντημα επάνω σε υφαντό.Εξαιρετική δουλειά και ταίριαξε ωραία με το παλιό μπαούλο -κειμήλιο .
Τα "διασωθέντα" εργόχειρα δεν της τα χαρίζουν, τα πληρώνει.Τα  βρίσκει στα Κυριακάτικα παζάρια που έχει καθιερώσει να πηγαίνει τα τελευταία χρόνια και δεν κοστίζουν πολλά, αλλά  συνήθως είναι μισοτελειωμένα ή έχουν κάποιο ελάτωμα  ή τα έχουν συλλέξει από τα σκουπίδια!.
Τα φέρνει σπίτι,τα πλένει, και μετά προσπαθεί για την αποκατάστασή τους. 
Όταν ολοκληρώσει κάποιο, προσπαθεί να  το κάνει δώρο σε όσους γνωρίζει,μιας και τους πολύ κοντινούς μας έχει γεμίσει με "διάφορα"και το σπίτι της θυμίζει πλέον μουσείο !
 Και δεν είναι όλοι λάτρεις των κεντημάτων. ...
Όπως φαίνεται η τάση της να διασώζει διάφορα πραγματικά όμορφα εργόχειρα  ξεπερνά  όλους τους  λογικούς συνειρμούς -γιατί τα μαζεύει-τι θα τα κάνει -κ.ά.Την ρωτούν όλοι και δεν μπορεί να απαντήσει παρά ξεκινά να εξηγεί τις ιδιαιτερότητες του καθενός,για να δικαιολογήσει την αγορά του.
Έχοντας πάνω κάτω την ίδια τάση, φαντάζομαι ότι θα χρειαστεί να βρω κάποιον τρόπο να αναδειχθούν όλ'αυτά που έχει συλλέξει, αλλά απαιτείται και σπουδή για  να γίνει αναγνώριση και περιγραφή κάθε τεχνικής και της χρηστικότητας τους.
Ω, μάλλον με περιμένει πολύ δουλειά...

Βαφές με φυσικές χρωστικές ουσίες

Το μωβ της  Τύρου(2)

Η  βαφική, μια τέχνη που τείνει να ξεχαστεί σήμερα, υπήρξε για πολλούς αιώνες μια από τις "μυστικές τέχνες"παρ'όλο που οι περισσότερες  χρωστικές ουσίες προέρχονταν από "κοινά" διαθέσιμα υλικά.  Η προτίμηση του ανθρώπου στα χρώματα τόσο για τα αντικείμενα όσο και για την εμφάνισή του ανάγεται  στους  προιστορικούς χρόνους . 
Οι άνθρωποι βάφουν το σώμα τους  πολύ πριν χρησιμοποιήσουν ρούχα.
Οι περισσότερες  χρωστικές ήταν  εύκολο να βρεθούν από τη φύση  διότι φυτά, φλοιοί δέντρων, ρίζες  και έντομα, μπορούσαν να συλλεχθούν με σχετική ευκολία από όσους  γνώριζαν τις ιδιότητές τους. Η βαφική, σε κάθε γωνιά της γης, πριν την  "βιομηχανική  επανάσταση", ασκήθηκε κυρίως από τις γυναίκες και αποτελούσε μέρος των οικιακών τους εργασιών. 

Ρίζες ριζαριού και νήμα βαμμένο με ριζάρι(1)

Η βασική διαδικασία δεν  έχει αλλάξει στο πέρασμα του χρόνου. Τυπικά, η χρωστική  μπαίνει σε μια κατσαρόλα όπου έχει  προστεθεί νερό  και στη συνέχεια βυθίζονται τα  υφάσματα  ενώ το νερό θερμαίνεται. 
Κάποιες χρωστικές όμως  ήταν δυσεύρετες και κοπιαστικές στην παρασκευή τους. Μια από τις ακριβότερες, ήταν  η βαφή με κρόκο, η οποία έδινε ένα λαμπερό κίτρινο χρώμα, και εγκαταλείφθηκε σε μεγάλο βαθμό γιατί απαιτούσε απέραντες εκτάσεις καλλιέργειας. 

Φυτική βαφή κόκκινου νήματος με τον παραδοσιακό τρόπο(1)

Από τις πιο δύσκολες  και  ακριβότερες χρωστικές ήταν αυτές που παράγονταν από τα  ασπόνδυλα της θάλασσας: η πορφύρα,  το μοβ* της Τύρου  και το βυσσινί. 
Το κάθε κοχύλι, απέδιδε  ελάχιστη  χρωστική, και η  βαφή ενός χιτώνα  απαιτούσε  δεκάδες χιλιάδες από όστρακα. Η  δυσάρεστη μυρωδιά  δε που ανέδυαν τα όστρακα κατά την επεξεργασία, ήταν ο λόγος που τα βαφεία βρίσκονταν μακριά από τις πόλεις.

Πορφύρα(3)

Το πορφυρό χρώμα είναι χρώμα με μεγάλη ιστορία. 
Με αυτό  έβαφαν τα ενδύματα των σημαντικών ατόμων.Των βασιλέων και των αυτοκρατόρων. Η χρωστική συλλεγόταν με κόπο  από την πορφύρα και τον µούρικα (θαλάσσια σαλιγκάρια).

Ένα θραύσμα από το σάβανο με οποίο ο αυτοκράτορας Καρλομάγνος θάφτηκε το 814. Ήταν φτιαγμένο από χρυσό και πορφύρα.

Οι Βυζαντινοί δεν ήταν οι μόνοι που ασχολήθηκαν με τις πορφύρες.
Από τον 15ο αιώνα π.Χ. ή και νωρίτερα, εξαγόταν βαφή  πορφύρας σε όλο το μήκος της Μεσογείου.

 Στη βόρεια ακτή της Συρίας, ανάμεσα στα αρχαία ευρήματα οι αρχαιολόγοι βρήκαν πολλά σπασμένα όστρακα και μέρος μιας κατσαρόλας ακόμα βαμμένης μωβ*.

Ο Μινωικός πολιτισμός της Κρήτης άντεξε  περίπου για δύο χιλιετίες, από το 3000 π.Χ. έως το 1000 π.Χ. 
Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει σπίτια διακοσμημένα με τοιχογραφίες που χρησιμοποιούσαν το μωβ ως χρώμα. 
Θρυμματισμένα κοχύλια πορφύρας έχουν βρεθεί επίσης ενσωματωμένα στα δάπεδα από το 1500 π.Χ. περίπου. Τα κελύφη της πορφύρας εμφανίζονται ως μοτίβο σε αγγεία και  επάνω σε πολύτιμους λίθους. 
Από τις τοιχογραφίες, τα ζωγραφισμένα στοιχεία και τα κεραμικά, γνωρίζουμε ότι οι Μινωίτες έπλεκαν μάλλινα χρωματιστά υφάσματα με πολύπλοκα σχέδια. 
Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε αν και κατά πόσον τα σχέδια ήταν υφασμένα κεντήματα, ή τυπωμένα, διότι δεν έχουν ακόμη βρεθεί  τα ίδια τα υφάσματα. 
Για τους Μινωίτες που είχαν αναπτύξει ένα  εκτεταμένο δίκτυο εμπορικών συναλλαγών  χωρίς νόμισμα, το ύφασμα ήταν ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία ανταλλαγών. 

Η εντυπωσιακή τοιχογραφία  της αρπαγής της Περσεφόνης  είναι από τις μοναδικές πλήρως σωζόμενες ζωγραφικές παραστάσεις της κλασικής αρχαιότητας.
Ο χιτώνας της είναι μοβ.(3)

Στην Αίγυπτο πάλι που ήταν ένας σημαντικός εμπορικός προορισμός, βρέθηκε  Πάπυρος από το 1400 π.Χ. περίπου (σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Victoria στη Σουηδία) ,όπου  περιλαμβάνει 70 συνταγές για τη βαφή μαλλιού, και οι περισσότερες από αυτές αναφέρονται στο μοβ. 

Οι Φοίνικες παρασκεύαζαν επίσης ένα μπλε λουλακί χρώμα,  από ένα συγγενικό είδος πορφύρας ( Murex trunculus) που ονομαζόταν βασιλικό μπλε ή μοβ του υακίνθου.
Πέρα από τη Μεσόγειο,  μια σειρά από θαλάσσια  σαλιγκάρια  χρησίμευσαν ως βαφές.  Στην αρχαία Ιαπωνία, τη Σκανδιναβία και τις Βρετανικές Νήσους, χρησιμοποιούσαν χρωστικές που λάμβαναν από πορφύρες.
 Στην Αυστραλία, αν και υπάρχουν παρόμοια οστρακοειδή,  δεν έχει βρεθεί ακόμη κανένα στοιχείο που να δείχνει ότι χρησιμοποιήθηκαν στη βαφή νημάτων.
 Αλλά στην  Βόρεια και Νότια Αμερική όπου   ευδοκιμούν περίπου  140 είδη πορφύρας, κάποια είδη ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται ως χρωστικές κυρίως για παραδοσιακά αντικείμενα(π.χ,μικρές κούκλες) φτιαγμένα από νήματα. 

Η πιο πλήρης γραπτή αναφορά για τις τεχνικές βαφής  μας έρχεται από τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο τον πρώτο αιώνα μ.Χ, αλλά οι ερευνητές  διαπίστωσαν πρόσφατα ότι ο Πλίνιος είτε έχει μπερδέψει  ορισμένες διαδικασίες ή  παραπληροφορεί, ίσως σκόπιμα, διστάζοντας να αποκαλύψει πλήρως τις τεχνικές. 

Murex trunculus

Η Πορφύρα, το όστρακο με τη μακραίωνη ιστορία, σήμερα χρησιμεύει μόνο ως  δόλωμα για  «εξαιρετικά» ψάρια όπως τον σαργό και την τσιπούρα. 
Πολλοί λίγοι τις μαγειρεύουν, και κανείς σχεδόν δεν ασχολείται  με τη χρωστική τους.
"Σκουντουφλάμε" στα  άδεια όστρακα τους  σχεδόν σε κάθε  παραλία της Μεσογείου γιατί είναι ανθεκτικό είδος παρά την υποβάθμιση των ακτών από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.
Στη Μεσόγειο συναντάμε  16 είδη Muricidae. Σε πολλά μέρη, τα ονομάζουν γενικά στρόμπους και δεν τα ξεχωρίζουν  όπως π.χ τα Hexaplex trunculus,το Stramonita haemastoma,  Bolinus brandaris, κ.ά.
Τα είδη που αλιεύονταν κυρίως για βαφή είναι τα: Murex trunculus , Murex brandaris και Thais  haemastoma. 

Φυσικές χρωστικές  είναι οι ουσίες που προέρχονται από φυτά , ασπόνδυλα , ή ανόργανα άλατα. 
Η ανακάλυψη τεχνητών χρωστικών στα μέσα του 19ου αιώνα, έδωσε το έναυσμα για την μεγάλη υποχώρηση από την αγορά κάθε  φυσικής χρωστικής ουσίας. 
Οι συνθετικές χρωστικές, μπορούσαν πλέον να παραχθούν σε μεγάλες ποσότητες,  και σε αντίθεση με τα φυσικά χρώματα, ήταν κατάλληλες και για τις συνθετικές ίνες που ακολούθησαν.
Συνεχίζεται

Σημειώσεις:αν αναρωτιέστε ποια είναι η σωστή ορθρογραφία:μωβ ή μοβ,δείτε (εδώ) 
Εικόνες και πηγές

(1)πηγή:πολιτιστικός σύλλογος Αμπελακίων
(1)http://st1kids.blogspot.gr/2010/10/blog-post_14.html
(2)http://en.wikipedia.org/wiki/Tyrian_purple
Από τους  βασιλικούς τάφους των Αιγών
(3)http://homouniversalisgr.blogspot.gr/2013/03/blog-post_6938.html

Το Λινάρι επανέρχεται

Ποια είναι η ιστορία του;
Το Λινάρι είναι ένα  από τα αρχαιότερα  φυτά που καλλιέργησε ο άνθρωπος με σκοπό την παραγωγή  νημάτων , αλλά και  για τους  βρώσιμους σπόρους του. 
Σεντόνια κατασκευασμένα  από λινάρι βρέθηκαν να τυλίγουν τις αιγυπτιακές μούμιες,αλλά έχουν βρεθεί και πολλά αρχαιότερα δείγματα στην Ασία.

 Η Λατινική ονομασία του φυτού περιγράφει τα οφέλη του(Linum usitatissimum = Λινάρι το χρησιμότατο)και  είναι μέλος μιας μεγαλύτερης οικογένειας (Linaceae) ανθοφόρων φυτών.
 Είναι εγγενές στην νοτιοδυτική Ασία και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Είναι ετήσιο φυτό και οι κυριότερες ποικιλίες του είναι δύο. Αυτές που καλλιεργούνται για τις ίνες τους,οι κλωστικές ποικιλίες, και αυτές που καλλιεργούνται για τα σπόρια τους, οι ελαιοδοτικές .
 Το ύψος του φυτού στις κλωστικές ποικιλίες φτάνει το 1,5 μέτρο, ενώ στις άλλες το ένα.
Ωριμάζει συνήθως σε 90-120 ημέρες, και οι σπόροι του μπορεί να συλλεχθούν με τον 
ίδιο τρόπο όπως το σιτάρι. Κάθε λουλούδι σχηματίζει μια κάψα που περιέχει 4-10 σπόρους,οι οποίοι είναι  χρήσιμοι στη διατροφή των ανθρώπων και των ζώων.
Οι σπόροι του λιναριού είναι μικροί αλλά γεμάτοι έλαιο. Από αυτούς εξάγεται το γνωστό ως λινέλαιο το οποίο είναι ένα από τα παλαιότερα εμπορικά έλαια. 
Το λινάρι μπορεί να αξιοποιηθεί με τρεις τρόπους: ως ίνα στην υφαντουργία, ως εδώδιμο λάδι και ως λάδι για βιομηχανική χρήση.
Το λάδι έχει πολλές βιομηχανικές εφαρμογές σε χρώματα, βερνίκια,μελάνια,την επεξεργασία ξύλου,κ.ά. 

Linen fabric texture

Το Λινάρι και οι χρήσεις του
Το Λινάρι  συγκαταλέγεται στα κλωστικά φυτά (μπαμπού, σόγια,κάνναβη,κ.ά,)με τις κλωστικές ίνες να βρίσκονται στον φλοιό των βλαστών του.
 Μετά από επεξεργασία τους παράγονται σχοινιά, υφάσματα,νήματα αλλά και μονωτικές ίνες.

www.anelixi.org 

•  Κατασκευή ρούχων εξαιρετικά δροσερών
•  Υφάσματα για την επένδυση επίπλων
•  Κατασκευή σακιών και σχοινιών
• Χαρτοποιΐα(χαρτιά πολυτελείας, επιστολόχαρτα)
• Το λινέλαιο χρησιμοποιείται στην κτηνοτροφία
•  Φαρμακευτική (παθήσεις του αναπνευστικού & του στομάχου-παρασκευή αλοιφών)

Επεξεργασία
Το ώριμο φυτό τραβιέται επάνω με τις ρίζες, έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί το μήκος της ίνας.
 Μετά από αυτό, τα μάτσα του φυτού αφήνονται να αποξηρανθούν, οι σπόροι αφαιρούνται, και ακολουθεί η διαβροχή.
Οι ίνες  παράγονται με επεξεργασία των στελεχών των φυτών που ξεκινά με την παραμονή τους στο νερό για 10-12 ημέρες. Στη συνέχεια αποξηραίνονται και μετά γίνεται ο  αποχωρισμός των ινών από τους βλαστούς.
Το  μούλιασμα των φυτών μπορεί να γίνει  μέσα σε  τρεχούμενα  καθαρά νερά, αλλά και σε στάσιμα. Για να παραχθεί όμως νήμα καλής ποιότητας χρειάζεται τα μάτσα με τα φυτά να βρίσκονται σε καθαρό νερό, που θα τα σκεπάζει. Κάθε επιλογή επιδρά διαφορετικά στην ποιότητα της ίνας, και όπως είναι γνωστό από την παράδοση, αν το νερό τρέχει με δύναμη οι κλωστές  θα σκληρύνουν και θα χάσουν την λάμψη τους. 
 Ακολουθεί το λανάρισμα με ειδικά λανάρια για να φύγουν οι  σκληρές ίνες, το πλέξιμο στη ρόκα για να γίνει νήμα,το βάψιμο,κ.λ.π.

http://pruzhany.net

Χαρακτηριστικά της ίνας του λιναριού

•  Μεγάλη χρονική αντοχή
•  Καλή στιλπνότητα
•  Εύκολη επεξεργασία
•  Ανθεκτική στις διάφορες προσβολές (μύκητες, μικροοργανισμούς)
•  Μικρή ελαστικότητα και σκληρή υφή

Μετά την εφεύρεση των  μηχανημάτων για τον εκκοκκισμό βάμβακος, η παραγωγή του λιναριού μειώθηκε αισθητά. Παρά τα πολύτιμα προϊόντα του(λινέλαιο και ίνες),η καλλιέργειά του ατόνησε, ειδικά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλά αγροκτήματα σε όλο τον κόσμο αντικατέστησαν  το λινάρι με σιτάρι, βρώμη ή άλλους σπόρους.

Η ανανέωση του ενδιαφέροντος για το φυτό στις μέρες μας εν μέρει βασίζεται στην αύξηση της ζήτησης για υγιεινά ρούχα, και κυρίως λόγω της αναγνώρισης των  ωφέλιμων για τον άνθρωπο ιδιοτήτων των σπόρων του. 

ΙΝΕΣ ΑΠΟ ΛΙΝΑΡΙ

Που παράγεται; 
Καλλιεργείται σχεδόν σε όλο τον κόσμο, αλλά η Ρωσία έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή και ακολουθεί η Γαλλία, η  Λευκορωσία, η  Ινδία, η Λιθουανία  η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, κ.ά. Περισσότερα στοιχεία για την απόδοση της καλλιέργειας (εδώ)

 Οι σπόροι 
Οι λιναρόσποροι έχουν καλή γεύση ξηρού καρπού και μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε πολλές συνταγές μαγειρικής.
Από τους σπόρους γίνεται εξαγωγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που βρίσκονται πλέον σε πλήθος  συμπληρωμάτων στα φαρμακεία, τα καταστήματα υγιεινής διατροφής αλλά και σε προϊόντα διατροφής. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, θεωρούνται  χρήσιμοι στη διατροφή, γιατί συμβάλλουν  στη μείωση της  χοληστερόλης.
Περιέχουν επίσης λιγνάνες, συστατικά που δρουν σαν μια αδύναμη μορφή οιστρογόνων, και   προστατεύουν από ορισμένες μορφές καρκίνου, κυρίως του μαστού και του καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ μειώνουν επίσης τις φλεγμονές.
Ιστορικά, το λινάρι έχει χρησιμοποιηθεί στην λαϊκή ιατρική σε όλο τον κόσμο. 
Για την ανακούφιση των φλεγμονών  των εσωτερικών οργάνων, σε προβλήματα δυσκοιλιότητας στο βήχα σαν αποχρεμπτικό,σε δερματικά προβλήματα και άλλα.
Δείτε περισσότερα εδώ http://en.wikipedia.org/wiki/Flax
(Σημ.Οι πληροφορίες που περιέχονται  στο κείμενο δεν αποτελούν υπόδειξη ιατρικής αγωγής ή θεραπείας και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Αναδημοσιεύονται μόνο ως γενική πληροφόρηση). 
Δείτε επίσης 
Για τις υφάνσιμες ίνες
http://lyrasi.blogspot.gr/2012/07/blog-post_23.html
Συνεχίζεται

Το βαμβάκι στην κλωστοϋφαντουργία

Άνθος βαμβακιού

Χρήσεις
Το βαμβάκι  είναι υφαντική ίνα φυτικής προέλευσης, και  η  ύλη  στην υφαντική που χρησιμοποιείται περισσότερο απ' όλες τις άλλες. Είναι πολύ δημοφιλές για  εσώρουχα πετσέτες και μπλούζες, γιατί είναι απαλό, ανθεκτικό, καλό μονωτικό και φιλικό για το δέρμα.  
Ένα ακόμη από τα πλεονεκτήματα του βαμβακιού είναι ότι  δύσκολα πιάνει φωτιά.
 Εμπόριο  
Οι μεγαλύτερες χώρες παραγωγής είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν, το Μεξικό, κ.α.,αλλά και η χώρα μας.
 Η Ελλάδα καταλαμβάνει παγκόσμια την 8η έως  10η θέση (ανάλογα με το ετήσιο ύψος παραγωγής των άλλων βαμβακοπαραγωγικών  χωρών),σε παραγωγή ακατέργαστου βαμβακιού και βρίσκεται στις πρώτες θέσεις  από πλευράς ποιότητας. 
 Ωστόσο, η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής  βαμβακοκαλλιέργειας οφείλεται κυρίως στην κοινοτική στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών από  την  Ε.Ε. 

Το βαμβάκι, παρά τον κλονισμό που δέχτηκε με την αλλαγή της Αγροτικής παραγωγής(ΚΑΠ) από το  2006 και τον ανταγωνισμό τα  τελευταία χρόνια, παραμένει  κύριο αγροβιομηχανικό προϊόν, εξασφαλίζοντας βασική απασχόληση σε πολλές αγροτικές και αστικές οικογένειες και αποτελεί σημαντική συναλλαγματοφόρο πηγή για την Εθνική Οικονομία.
Η  καλλιέργεια βάμβακος  τα τελευταία χρόνια καταλαμβάνει το 45-50% του συνόλου των αρδευόμενων εκτάσεων,  γεγονός που αποδεικνύει την ανταγωνιστικότητα της  έναντι άλλων αρδευόμενων καλλιεργειών. 
Η ελληνική βαμβακουργία  δίνει εργασία σε πολλές ακόμη οικογένειες που ασχολούνται με την εμπορία και μεταποίηση του προϊόντος (εκκόκκιση, μεταφορές, νηματοποίηση, υφαντική, βαφική, πλεκτική, έτοιμο ένδυμα, εμπόριο κτλ). 

Προέλευση, και χαρακτηριστικά  βαμβακιού 
Αγγειόσπερμο, δικότυλο φυτό το βαμβάκι ανήκει στην τάξη των Μαλαχωδών και στην οικογένεια των Μαλαχοειδών. 
Ιθαγενές των τροπικών περιοχών της Αφρικής και της Ασίας είναι  γνωστό από τα πανάρχαια χρόνια και καλλιεργείται για τις ίνες του.
Σε ανασκαφές που έγιναν στην Ινδία βρέθηκαν υπολείμματα υφασμάτων από βαμβάκι που υπολογίζονται γύρω στο 3000 π.Χ. Στην Ελλάδα πρωτοήρθε από την Ασία κατά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου γύρω στο 325 π.Χ. Η καλλιέργειά του στη συνέχεια εξαπλώθηκε στις άλλες  ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου. Τα χρόνια εκείνα το βαμβάκι αναφερόταν ως δέντρο, 
γεγονός που αποδεικνύει ότι καλλιεργούσαν δενδροειδείς ποικιλίες βαμβακιού. Η 
καλλιέργεια του βαμβακιού στην Ελλάδα αναφέρεται από τον Παυσανία το 2 μ.Χ. αιώνα 
με την ονομασία ‘’βύσσος’’. Η καλλιέργεια του επεκτάθηκε σε μεγάλη κλίμακα γύρω 
στο 550 μ.Χ.
Η επιστημονική του ονομασία είναι γοσύπιο και οι βλαστοί του διακλαδώνονται 
φτάνοντας σε ύψος το 1,5 μέτρο αλλά και τα 6 μέτρα στις δενδροειδείς ποικιλίες. Έχει 
φύλλα με μακρύ μίσχο, μεγάλα και με έλασμα. Στη βάση του μίσχου βρίσκονται δύο 
μικρά παράφυλλα συνήθως οδοντωτά. Τα άνθη βγαίνουν από τις μασχάλες των φύλλων 
και είναι μεγάλα, μοναχικά και παράγονται από ανθοφόρους οφθαλμούς. 
Ο καρπός του είναι κάψα και έχει 8-10 σπόρια που περιβάλλονται από λευκές ίνες.

 Καλλιεργούμενα είδη 
Τα είδη που καλλιεργούνται σήμερα είναι τέσσερα:
 Αδρότριχο βαμβάκι ή Χνουδωτό βαμβάκι (Γοσσύπιον το αδρότριχον - Gossypium 
hirsutum) Το πιο κοινά καλλιεργούμενο δίνει πάνω από το 90% της παγκόσμιας 
παραγωγής. Είναι και το μοναδικό είδος που καλλιεργείται στην Ελλάδα. 
 Οι ίνες που παράγει φτάνουν τα 45 χιλιοστόμετρα μήκος και 
χαρακτηριστικό του είναι το χνούδι που περικλείει τα σπόρια του. Τα άνθη του είναι 
λευκά όταν ανοίξουν αλλά στην πορεία αλλάζουν χρώμα και γίνονται κόκκινα ή μοβ. 
Είναι βαμβάκι υψηλής ποιότητας με μεγάλη αντοχή, ελαστικότητα, πολύ καλή 
στιλπνότητα και ομοιομορφία.
 Ποώδες βαμβάκι (Γοσσύπιον το ποώδες - Gossypium herbaceum) Βρίσκεται 
αυτοφυές στο Πακιστάν στην Ινδία και σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής. 
Παλαιότερα η καλλιέργεια του ήταν πολύ διαδεδομένη αλλά σήμερα οι καλλιέργειες 
του αντικαταστάθηκαν από το χνουδωτό βαμβάκι που είναι πολύ καλλίτερης 
ποιότητας. Στην Ελλάδα το καλλιεργούσαν μέχρι το 1950 στη Λιβαδειά όπου ήταν 
γνωστό με την ονομασία Δαδιώτικο και στις Σέρρες.
Βαρβαδεινό βαμβάκι (Γοσσύπιον το βαρβαδινόν - Gossypium barbadense) 
Πολυετή και ετήσια φυτά που τα περισσότερα είναι δενδροειδή και φτάνουν σε ύψος 
και τα 6 μέτρα. Η καταγωγή του είδους αυτού είναι η λατινική Αμερική και σήμερα 
καλλιεργείται στην Αφική και σε πολλές Ασιατικές χώρες.
 Οι ίνες του είναι οι μακρύτερες από όλα τα είδη και φτάνουν και τα 50 χιλιοστόμετρα είναι καλής ποιότητας , λεπτές και μαλακές.
 Δενδρώδες βαμβάκι (Γοσσύπιον το δενδρώδες - Gossypium arboreum). Βρίσκεται 
αυτοφυές στο Πακιστάν , τη Σρι Λάνκα και την Ινδία όπου θεωρείται ιερό φυτό γι 
αυτό βρίσκεται έξω από πολλούς ναούς. Οι ίνες του είναι πολύ κοντές και όχι τόσο 
καλής ποιότητας γι αυτό η καλλιέργεια του είναι πολύ περιορισμένη 
(el.wikipedia.org).
 Συγκομιδή-Εκκόκκιση
Η κάψα που  περιέχει το βαμβάκι, ωριμάζει σε δύο μήνες  μετά από τη σπορά του φυτού.
 Η συλλογή του γίνεται με ειδικές μηχανές αλλά παλαιότερα γινόταν κυρίως με το χέρι και ήταν δύσκολο προϊόν για τους αγρότες. Μετά τη συγκομιδή το βαμβάκι μεταφέρεται σε ειδικούς χώρους που λέγονται εκκοκκιστήρια. Εκεί γίνεται ο αποχωρισμός των ινών από το σπόρο. 
Ο χρόνος που γίνεται η εκκόκκιση είναι περίπου 3 μήνες μετά τη συλλογή. Τα περισσότερα εκκοκκιστήρια διαθέτουν μηχανισμούς που απομακρύνουν τα διάφορα ξένα σώματα όπως χώμα, φύλλα , σπόρους καθώς και την περιττή υγρασία. Μετά από τις διαδικασίες αυτές τα βαμβάκια, καθαρά πλέον, συσκευάζονται σε μεγάλες μπάλες ή τετράγωνες παλέτες, δένονται , καταγράφεται η ποιότητα και προωθούνται στο εμπόριο.

Νήματα βαμμένα σε τσιλέδες και κώνους

Κατά την καλλιέργεια και την επεξεργασία του βαμβακιού χρησιμοποιούνται πολλά  τοξικά χημικά και φυτοφάρμακα, που  τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες να αντικατασταθούν(αρκετές φορές είναι καρκινογόνα).
 Για να ασπρίσει το βαμβάκι περισσότερο, χρησιμοποιείται  χλώριο σε μεγάλες ποσότητες ή άλλα τοξικά, τα χρώματα συχνά περιέχουν  βλαβερά βαρέα μέταλλα. 

Με την ευκολία που μας δίνει το youtube μπορούμε να δούμε κάποια από τα πρώτα στάδια επεξεργασίας του.

00017

http://www.youtube.com/watch?v=WcY-m4Y9-B8

Οι τομείς της κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, παρά την κρίση του κλάδου τα τελευταία χρόνια, παραμένουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της  Ευρωπαϊκής και Ελληνικής οικονομίας και εξακολουθούν να παραμένουν στην πρώτη  τριάδα των κυρίαρχων Ελληνικών εξαγωγικών κλάδων. 

00026

http://www.youtube.com/watch?v=Ep57_P6s7Qs

Πολυεστέρας-βαμβάκι

Ο συνδυασμός του βαμβακιού και του πολυεστέρα έχει αποδειχθεί ιδανικός για την κατασκευή ρούχων που διαρκούν πολύ. Η δυνατότητα του βαμβακιού να αναπνέει σε συνδυασμό με την αντοχή και τη χρωματική ανθεκτικότητα του πολυεστέρα, κάνουν τα σύμμεικτα ρούχα να διατηρούν το σχήμα τους και το χρώμα τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 

00035



http://www.youtube.com/watch?v=FL_xs3gLOiE

Συνοπτική παρουσίαση της εταιρίας που βλέπουμε στα βιντεάκια.
Η εταιρεία ιδρύθηκε από τους αδερφούς Χρήστο, Χαράλαμπο, Ηλία, Μιχάλη και Ιωάννη Δοντά το 1970 ξεκινώντας με μια μονάδα παραγωγής βαμβακονημάτων στα Φάρσαλα. Κατά την περίοδο που μεσολάβησε μέχρι σήμερα η εταιρία έχει αναπτυχθεί με  ταχείς ρυθμούς και σήμερα κατέχει τη θέση του μεγαλύτερου εγχώριου επενδυτή στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας.
Η Εταιρία ασχολείται:
Με την εκκόκκιση σύσπορου βαμβακιού
Με την παραγωγή νημάτων

Με την βαφή νημάτων και εξευγενισμό αυτών
 Στα προϊόντα της περιλαμβάνονται εκκοκκισμένο βαμβάκι, νήματα βαμβακερά εκρού, πεννιέ-καρντέ, χρωματιστά, γκαζέ- μερσεριζέ, υποπροϊόντα εκκοκκίσεως και νηματοποιήσεως βάμβακος κ.α.
http://www.stiafilco.com/gr/company.asp
 Εικόνες και πηγές
en.wikipedia.org 

Συλλογές μόδας στο Victoria and Albert Museum

Η συλλογή του Victoria and Albert Museum (συντομογραφία V & A)  είναι η μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη συλλογή υφασμάτων και ειδών μόδας  στον κόσμο.
Το τμήμα  Ευρωπαϊκής μόδας εκτείνεται χρονικά σε πέντε αιώνες, και βασικά  του στοιχεία  περιλαμβάνουν  τόσο σπάνια  ενδύματα του 17ου και του 18ου αιώνα,όπως επίσης και ένας μεγάλος αριθμός ενδυμάτων  μοντέρνων σχεδιαστών του 21ου αιώνα.

Το V & A απέκτησε το σακάκι και το πορτρέτο της Μάργκαρετ Layton το 1994

Το σακάκι από τις αρχές του 17ου αιώνα  είναι σημαντικό κομμάτι, διότι απεικονίζεται να το φορά η  Μάργκαρετ Layton  στο πορτρέτο που φιλοτέχνησε ο σπουδαίος ζωγράφος Marcus Gheeraerts ο Νεότερος (1561-1636)*.(Αρ. Μουσείου. E.214-1994)
Στο πορτρέτο, η Margaret Layton  το φορά επάνω από ένα μαύρο βελούδινο φόρεμα, ένα κόκκινο μεταξωτό μεσοφόρι και ποδιά.
Τόπος κατασκευής::Αγγλία
Ημερομηνία 1610-1615
1620 (μεταβολή)
Καλλιτέχνης :Άγνωστος
Υλικά και τεχνικές:Λινό, κεντημένο με πολύχρωμα μεταξωτά υφάσματα, ασημένια-επίχρυσα νήματα, με επένδυση από μετάξι

http://collections.vam.ac.uk/item/O11095/jacket-unknown

Υλικά και κατασκευή

Το  σακάκι έχει  μακριά στενά μανίκια που καταλήγουν σε ημικυκλικές μανσέτες στολισμένες με δαντέλα βελόνας, στενούς και στολισμένους επίσης ώμους. Έχει γίνει σε βάση από λινό, είναι ραμμένο στο χέρι και φέρει επένδυση από μεταξωτό ταφτά. Αρχικά στερεωνόταν με ροζ μεταξωτές κορδέλες,αλλά στη δεκαετία του 1620,  προστέθηκαν  μπορντούρες από  αργυροεπίχρυση δαντέλα βελόνας (Lace).  

Αν και το σακάκι κατασκευάστηκε περίπου το 1610, το πορτρέτο έγινε  10 χρόνια  περίπου αργότερα. 

Η περίμετρος της μέσης της  Margaret Layton είχε αυξηθεί, και το ρούχο προσαρμόστηκε στο νέο νούμερο, όπως φαίνεται  στο πορτραίτο με  αύξηση της φούστας προς τα επάνω ώστε  να καλύπτει το κάτω μισό του.

Το σακάκι είναι κεντημένο με πολλές διαφορετικές βελονιές, με χρωματιστές μεταξωτές και επίχρυσες κλωστές και πούλιες.

Τα σακάκια ή πανωφόρια ήταν μακρυμάνικα ενδύματα, με μικρό άνοιγμα στο λαιμό, και συχνά κατέληγαν στη μέση σε πιέτες. 

Λεπτομέρεια

Ο 18ος αιώνας  είναι γνωστός και για την πολυτέλεια του. Η μόδα αυτής της περιόδου ήθελε τα ρούχα στολισμένα με πλούσια κεντήματα, μακριές και φουσκωτές φούστες,και στα μαλλιά συνηθίζονταν οι περούκες.
Το ΜουσείοV & A διαθέτει πολλά εντυπωσιακά αντρικά και γυναικεία ενδύματα,που κάποια από αυτά θα γνωρίσουμε και σε επόμενα κείμενα.

Λεπτομέρεια από γιλέκο

http://collections.vam.ac.uk/item/O137736/waistcoat-unknown

Αυτό το επίσημο γιλέκο διαθέτει κεντήματα που αναπαράγουν όμορφα την αντίθεση φωτός και  σκιάς. Το μεταξωτό ύφασμα με την απαλή απόχρωση είναι υφασμένο με επιπλέον υφάδι από ασημένια κλωστή. Επάνω έχουν  κεντηθεί τα σχέδια χρησιμοποιώντας επίχρυσες πούλιες, μαύρο μεταξωτό νήμα, και μαύρες και άσπρες γυάλινες χάντρες.
 Το σχέδιο συνδυάζει τη γραμμική αισθητική του νεοκλασικού στυλ με τις ρέουσες καμπύλες χαρακτηριστικό της τεχνοτροπίας  ροκοκό.Το παλτό και το παντελόνι που συνόδευαν αυτό το γιλέκο  ήταν κοντά μέχρι το γόνατο, και δεν έχουν διασωθεί.
Το 1780, ενδύματα με τόσο περίτεχνα κεντήματα  φορούσαν μόνο σε σπουδαίες εμφανίσεις στην Αγγλία.
Τόπος παραγωγής:Γαλλία
Ημερομηνία :1780-1789
Καλλιτέχνης :Άγνωστος
Τεχνική:ράψιμο στο χέρι
Αριθμός αντικειμένου στο Μουσείο:T.133-1921
Πηγές

http://www.vam.ac.uk/page/f/fashion
*http://en.wikipedia.org/wiki/Marcus_Gheeraerts_the_Younger
http://en.wikipedia.org/wiki/Victoria_and_Albert_Museum